18મા BRICS Summit માટે New Delhiમાં મળેલા નેતાઓએ 13 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ સંયુક્ત ઘોષણાપત્ર અપનાવ્યું, જેમાં વૈશ્વિક સંઘર્ષો વચ્ચે ઊભા થઈ રહેલા મતભેદો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. New Delhi Declarationમાં Middle Eastમાં સંયમ જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી, પરંતુ U.S.-Israeli હુમલાઓ અથવા આ ક્ષેત્રમાં Iranની કાર્યવાહી માટે સીધી નિંદા કરવામાં આવી નહોતી. સાથે જ, તેમાં United Statesનો ઉલ્લેખ કર્યા વિના વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધની ટીકા કરવામાં આવી.
**BRICS એક નિર્ણાયક વળાંક પર: સભ્યપદ અને વૈશ્વિક પ્રભાવ**
BRICSમાં હવે 11 દેશો સામેલ છે: મૂળ ચાર—Brazil, Russia, India, China—પછી South Africa જોડાયું અને તાજેતરમાં Egypt, Ethiopia, Iran, Saudi Arabia, the United Arab Emirates અને Indonesiaનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો. મળીને, આ દેશો વિશ્વની લગભગ અડધી વસ્તી અને વૈશ્વિક GDPના આશરે 40%નું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમની વધતી મહત્ત્વાકાંક્ષા IMF, World Bank અને WTO જેવી સંસ્થાઓને નવો આકાર આપવા પર કેન્દ્રિત છે, જેને લાંબા સમયથી પશ્ચિમી શક્તિઓના નેતૃત્વ હેઠળની સંસ્થાઓ તરીકે જોવામાં આવે છે.
**Middle East સંઘર્ષ: સાવચેત ભાષા, છુપાયેલા મતભેદો**
ઘોષણાપત્રમાં Middle Eastમાં “તણાવના સતત વધતા જવા અંગે ઊંડી ચિંતા” વ્યક્ત કરવામાં આવી અને તમામ પક્ષોને “મહત્તમ સંયમ” દાખવવા અપીલ કરવામાં આવી. તેમાં U.S., Israel, Iran અથવા Gulf દેશોમાંથી કોઈની પણ નિંદા કરવામાં આવી નહોતી, પરંતુ ક્ષેત્રને વધુ અસ્થિર બનાવી શકે તેવી કાર્યવાહીની નિંદા કરવામાં આવી હતી. Chinaના રાષ્ટ્રપતિ Xi Jinpingએ રાજકીય ઉકેલ અને વ્યાપક યુદ્ધવિરામની અપીલ કરતાં કહ્યું કે આ યુદ્ધ “આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયના સામાન્ય હિતોની સેવા કરતું નથી.” Iran અને UAEના પરસ્પર વિરોધી વલણો હોવા છતાં સર્વસંમતિથી ઘોષણાપત્ર અપનાવવામાં Indiaની મધ્યસ્થીની ભૂમિકા નિર્ણાયક રહી.
**Ukraine અને પ્રતિબંધો: દોષારોપણ કરતાં શબ્દોને પ્રાધાન્ય**
Ukraine અંગે જૂથે Russiaનું નામ સ્પષ્ટપણે લેવાનું ટાળ્યું. નિવેદનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદોનો ઉકેલ સંવાદ દ્વારા લાવવાની અપીલ કરવામાં આવી અને UN Security Councilના સમર્થન વિના લાદવામાં આવેલા એકપક્ષીય પ્રતિબંધોને નકારી કાઢવામાં આવ્યા. આ વલણો 2022ના તેના આક્રમણ બાદ વ્યાપક પશ્ચિમી પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહેલા Russia માટે તેમજ વૈશ્વિક તેલ પ્રવાહોને અસર કરી રહેલા U.S.-Israel તણાવો વચ્ચે પણ Russian crudeની આયાત ચાલુ રાખતા India માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
**Palestiniansને મજબૂત સમર્થન**
Palestineના મુદ્દે BRICSએ કડક શબ્દોમાં પોતાનું વલણ વ્યક્ત કર્યું. તેમણે Palestiniansના બળજબરીપૂર્વકના વિસ્થાપન અને કબજામાં રહેલા Palestinian વિસ્તારોની ભૂગોળ અથવા વસ્તીવિષયક રચનામાં ફેરફાર કરવાના પ્રયાસોની નિંદા કરી. જૂથે Gazaમાં યુદ્ધનો અંત, અવિરત માનવતાવાદી પહોંચ, Palestinian શરણાર્થીઓ માટેની UN એજન્સી (UNRWA)ને સમર્થન અને Palestineને સંપૂર્ણ UN સભ્યપદ આપવાની માગણી કરી. 1967ની સરહદોના આધારે બે-રાષ્ટ્ર ઉકેલની પુનઃપુષ્ટિ કરવામાં આવી અને East Jerusalemને Palestineની રાજધાની જાહેર કરવામાં આવી.
**વેપારી તણાવો અને ટેરિફની ટીકા**
Summitના ઘોષણાપત્રમાં વૈશ્વિક વેપારને ખોરવી રહેલા “એકપક્ષીય ટેરિફ અને બિન-ટેરિફ પગલાં” અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી. તેમાં UNSC દ્વારા અધિકૃત ન કરાયેલા પ્રતિબંધોની નિંદા કરવામાં આવી. China, Russia અને India જેવા દેશોએ U.S. ટેરિફનો સામનો કર્યો છે, જ્યારે દંડાત્મક લેવીઝનો સામનો કર્યા બાદ Indiaએ Russian oilની પોતાની આયાતમાં ઘટાડો કર્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ Vladimir Putinએ વિકસિત શક્તિઓ પર ઉભરતા સ્પર્ધકોને મર્યાદિત કરવા આર્થિક દબાણ—ટેરિફ, પ્રતિબંધો અને બળજબરી—નો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો. દરમિયાન, જૂથે ચાલુ સંઘર્ષોને કારણે ઊભી થયેલી અડચણોનો ઉલ્લેખ કરતાં વેપાર, સપ્લાય ચેઇન, દરિયાઈ સુરક્ષા અને ઊર્જા પ્રવાહોને સુરક્ષિત રાખવા સહકારની અપીલ કરી.
**બહુધ્રુવીય વ્યવસ્થા તરફ આગળ વધતા પગલાં**
BRICSએ બહુપક્ષીયતા અને બહુધ્રુવીય વિશ્વ પ્રત્યે પોતાની પ્રતિબદ્ધતાનું પુનરોચ્ચાર કર્યું. નેતાઓએ તેને એવી વ્યવસ્થા તરીકે વર્ણવી કે જેમાં ઉભરતા બજારોને સમૃદ્ધ થવાની અને ન્યાયી, સર્વસમાવેશક વૈશ્વિક આર્થિક સહકારથી લાભ મેળવવાની વધુ તક મળે છે. Putinએ United Nations Security Councilમાં Asia, Africa અને Latin Americaના વધુ પ્રતિનિધિત્વની અપીલ કરી. Chinese અને Indian નેતાઓએ વધુ સમાનતાધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા ઊભી કરવાની અપીલનું પુનરાવર્તન કર્યું. Modiએ કહ્યું કે Global Southએ “નિયમો સ્વીકારનારા” રહેવાનું બંધ કરી “નિયમો ઘડનારા” બનવું જોઈએ, જ્યારે Xiએ ભાર મૂક્યો કે ન્યાય અને સમાનતા વિશ્વ વ્યવસ્થાના માર્ગદર્શક હોવા જોઈએ.
**Indiaની રાજદ્વારી કસોટી**
વડાપ્રધાન Narendra Modiએ Indiaના નેતૃત્વને નિર્ણાયક તરીકે રજૂ કર્યું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે BRICS કોઈ દેશ વિરુદ્ધ નથી: “અમે કોઈની વિરુદ્ધ નથી; તેના બદલે, સૌને સાથે લઈને આગળ વધવાના અભિગમ સાથે આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.” તેમના સંદેશનો ઉદ્દેશ જૂથને પશ્ચિમવિરોધી કથનોથી અલગ રાખવાનો હતો, સાથે જ વૈશ્વિક ધોરણોને પ્રભાવિત કરવાની Global Southની મહત્ત્વાકાંક્ષાને ઉજાગર કરવાનો હતો.
**નિષ્કર્ષ: એકતા અને સંઘર્ષ વચ્ચે સંતુલન**
New Delhi Declaration દર્શાવે છે કે BRICS કઈ મુશ્કેલ સંતુલનની સ્થિતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. Middle Eastern સંઘર્ષો અને પ્રતિબંધોને લઈને ખાસ કરીને ઊંડા મતભેદો હોવા છતાં, જૂથે સાવચેત અને સામાન્ય ભાષા દ્વારા સર્વસંમતિ જાળવી રાખી. આ ઘોષણાપત્ર સંયુક્ત સિદ્ધાંતોને આગળ વધારવામાં BRICSની અસરકારકતા દર્શાવે છે, પરંતુ જ્યારે જવાબદારીની માગણીઓ સભ્ય દેશોના અલગ-અલગ હિતો સાથે અથડાય છે ત્યારે તેની મર્યાદાઓ પણ ઉજાગર કરે છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
