મદ્રાસ હાઇકોર્ટે મસ્જિદો પ્રસ્તાવિત માર્ગ પર આવેલી હોવાના કારણોસર RSSની રૂટ માર્ચને પરવાનગી ન આપવા બદલ રાજ્યની આકરી ટીકા કરી છે. અદાલતે આ કારણને ભેદભાવપૂર્ણ અને નાગરિકોના બંધારણીય અધિકારોનું અપમાન ગણાવ્યું. Justice V. Lakshminarayananએ 15 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ North Tamil Naduના Rashtriya Swayamsevak Sanghના State Secretary દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી. આ કેસમાં રાજ્ય દ્વારા એક સરઘસને પરવાનગી આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં માર્ગ પર આવેલી ધાર્મિક સંસ્થાઓને લગતા વાંધાઓનો ઉલ્લેખ કરાયો હતો.
—
## પોલીસ લઘુમતીઓને સમસ્યા તરીકે ચિહ્નિત કરી શકતી નથી
તીવ્ર ટીકા કરતાં બેન્ચે રાજ્યની આ ચિંતાઓને અત્યંત સમસ્યારૂપ ગણાવી હતી કે માર્ગ પર મસ્જિદો અથવા ઈદગાહ હોવાને કારણે સાંપ્રદાયિક સુમેળ ખોરવાઈ શકે છે. Justice Lakshminarayananએ જણાવ્યું હતું કે આવા તર્કોથી અન્યાયપૂર્ણ રીતે એવો સંદેશ જાય છે કે મુસ્લિમ સમુદાયો માત્ર તેમના ધાર્મિક સ્થળો માર્ગ પર આવેલા હોવાને કારણે માર્ચનો વિરોધ કરશે. તેમણે指出્યું હતું કે મુસ્લિમો ઓક્ટોબરમાં ઈદ ઉજવે છે એવું સૂચવવું ગેરમાર્ગે દોરનારું અને નુકસાનકારક છે, કારણ કે આ મહિના દરમિયાન ન તો Eid-ul-Fitr કે ન તો Eid-ul-Adha આવે છે.
ન્યાયાધીશે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્યએ કોઈ ચોક્કસ ધાર્મિક સમુદાયને વિરોધ માટે જવાબદાર ઠેરવવાથી દૂર રહેવું જોઈએ. લઘુમતી ધાર્મિક સ્થળોની માત્ર હાજરીના આધારે પરવાનગી ન આપવાનો નિર્ણય મુસ્લિમોને નકારાત્મક રીતે રજૂ કરે છે.
—
## નાગરિકોના અધિકારો વિરુદ્ધ પોલીસની વિવેકાધીન સત્તા
Justice Lakshminarayananએ નાગરિકોની બંધારણીય સ્વતંત્રતાના ભોગે રાજ્ય પોલીસની વિવેકાધીન સત્તા પર અતિશય નિર્ભર થઈ રહ્યું હોવાની ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે નાગરિકોના અધિકારો “cannot be surrendered to the whims and fancies of the police.”
અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સુરક્ષા અથવા કાયદો અને વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન હોય ત્યારે પણ કોઈપણ પ્રતિબંધ વાજબી હોવો જોઈએ, મનસ્વી નહીં. આ કેસમાં અગાઉના ન્યાયિક આદેશો અને માર્ગદર્શિકાઓએ ધાર્મિક ઇમારતોની નજીક હોવું, વૈચારિક મતભેદો અથવા ટ્રાફિકની ચિંતા જેવા કારણોને જાહેર પ્રદર્શનો માટે પરવાનગી ન આપવા યોગ્ય આધાર તરીકે પહેલેથી જ નકારી કાઢ્યા હતા અને તેમને “lame” ગણાવ્યા હતા.
—
## માર્ગદર્શિકાઓનો ભંગ અને વારંવાર રજૂ કરાતા બહાના
અદાલતે નોંધ્યું હતું કે અગાઉના સમાન કેસો દરમિયાન Justice G. Jayachandranએ જાહેર સરઘસો માટેની અરજીઓ નકારવામાં પોલીસ સત્તાના દુરુપયોગને રોકવા માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકાઓ નક્કી કરી હતી. આ માર્ગદર્શિકાઓમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે મસ્જિદો, ચર્ચ, ટ્રાફિકની ભીડ અથવા વૈચારિક વિરોધની હાજરીને પરવાનગી નકારવા માટે યોગ્ય કારણો તરીકે ગણવા નહીં.
છતાં પણ, આ નિર્દેશો હોવા છતાં રાજ્યએ ફરી એકવાર RSSની વિનંતીનો ઇનકાર કરવા માટે આ જ દલીલોનો ઉપયોગ કર્યો. Justice Lakshminarayananએ “unnecessary and frivolous litigations” તરીકે વર્ણવેલા બનાવો વારંવાર પુનરાવર્તિત થવા બદલ ખેદ વ્યક્ત કર્યો હતો, કારણ કે તેનાથી અદાલતનો સમય બરબાદ થાય છે અને સ્થાપિત કાનૂની માપદંડોનું ઉલ્લંઘન થાય છે.
—
## RSSએ હવે શું કરવું પડશે
અદાલતે RSSને અગાઉના આદેશોનું પાલન કરતાં સોગંદનામા મારફતે નીચેની વિગતો રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો:
– માર્ચ માટે પ્રસ્તાવિત માર્ગોની સંપૂર્ણ યાદી
– જવાબદાર વ્યક્તિઓના નામ અને તેમની ભૂમિકાઓ
– અપેક્ષિત ભાગ લેનારાઓની વિગતો
આ સાથે RSSએ અદાલત દ્વારા નિર્ધારિત શરતોનું કડક પાલન કરવાની ખાતરી આપતું બાંહેધરીપત્ર પણ રજૂ કરવું પડશે.
અદાલતે Advocate Generalને Director General of Police પાસેથી સૂચનાઓ મેળવવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો કે સોગંદનામું અને બાંહેધરીપત્ર રજૂ થયા બાદ પરવાનગી આપી શકાય કે નહીં. આગામી સુનાવણી બીજા દિવસે નક્કી કરવામાં આવી છે.
—
## વ્યાપક અસર: હાલનો કેસ
આ અરજી, VG Jegadeesan vs. The State (WP Crl 2790 of 2026), ધાર્મિક વસ્તી અથવા ધાર્મિક માળખાના આધારે જાહેર સભા યોજવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની રાજ્યની સત્તાને પડકારે છે. આ કેસમાં મુક્ત સભા અને સમાનતા સંબંધિત Articles હેઠળના મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે, જેની વ્યાપક પ્રાસંગિકતા છે.
સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે Jammu and Kashmir જેવા અન્ય વિસ્તારોની તુલના કરી હતી, જ્યાં RSSની માર્ચને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, અહીં સુધી કે એવા વિસ્તારોમાં પણ જે સંવેદનશીલ અથવા ઉગ્રવાદથી પ્રભાવિત ગણાતા હતા. અદાલતે સવાલ કર્યો હતો કે Tamil Naduમાં પણ આવી જ મંજૂરી કેમ આપી શકાય નહીં.
—
## મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો: બેન્ચે શા માટે કડક વલણ અપનાવ્યું
અદાલતે રાજ્યની દલીલોમાં અનેક કારણોસર ખામીઓ દર્શાવી હતી:
– અગાઉના ચુકાદાઓમાં સમાન વાંધાઓને પહેલેથી જ અતાર્કિક ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.
– “lame” કારણોનો વારંવાર ઉપયોગ એ દર્શાવે છે કે હાલની ન્યાયિક માર્ગદર્શિકાઓને સમજવામાં અથવા લાગુ કરવામાં નિષ્ફળતા રહી છે.
– ધાર્મિક સ્થળોની નજીક હોવાના આધારે પરવાનગી નકારવાથી લઘુમતી સમુદાયોને કલંકિત કરવાનું જોખમ ઊભું થાય છે.
Justice Lakshminarayananએ ન્યાયિક માર્ગદર્શન અને કાનૂની નઝીર હોવા છતાં ફરી એ જ બહાનું રજૂ કરવામાં આવતા નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી, જેના કારણે અદાલતનો મૂલ્યવાન સમય બિનજરૂરી રીતે વેડફાયો હતો.
—
## આગળ શું: દાવ પર શું છે
આ કેસ કાયદો અને વ્યવસ્થાની ચિંતાઓ તથા સભા યોજવા અને અસંમતિ વ્યક્ત કરવા જેવી બંધારણીય સ્વતંત્રતાઓ વચ્ચે સંતુલન સાધવાના ચાલુ રહેલા તણાવને ઉજાગર કરે છે. જો અદાલત RSSની તરફેણમાં ચુકાદો આપે છે, તો જાહેર પ્રદર્શનોના મામલે રાજ્યની વિવેકાધીન સત્તાની મર્યાદા વધુ સ્પષ્ટ કરતો નઝીર સ્થાપિત થઈ શકે છે—ખાસ કરીને જ્યારે પરવાનગી નકારવાના નિર્ણય પાછળ ધાર્મિક પક્ષપાત રહેલો હોય.
RSSએ વિશ્વસનીય આયોજન રજૂ કરવું પડશે અને અદાલત દ્વારા નિર્ધારિત શરતો સ્વીકારવી પડશે. બીજી તરફ, રાજ્યની પોલીસ અને વહીવટી તંત્ર અગાઉના કાનૂની માપદંડોનું પાલન કરે અને બંધારણીય સુરક્ષાઓ જળવાઈ રહે તે સુનિશ્ચિત કરે તેવી અપેક્ષા છે.
—
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
