Source :- BBC PUNJABI
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
“ਜੇ ਅਸੀਂ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਖਾਈਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕਲੇਜੇ (ਜਿਗਰ) ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।” ਇਹ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਡਾਇਲਾਗ ਹੈ।
ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੱਚਾਈ ਹੈ? ਕੀ ਕੁੱਕੜ ਜਾਂ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਨੁਕਸਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਲੇਜੀ ਬਾਰੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ (ਐੱਨਆਈਐੱਚ) ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ, ਆਇਰਨ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਕੜ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ (ਐੱਨਐੱਚਐੱਸ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਜੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਭ੍ਰੂਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਲੇਜੀ ਖਾਣ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ?
ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਮਾਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਰੁਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸਾਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕੁੱਕੜ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਹੀਮ’ ਆਇਰਨ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜ਼ਜ਼ਬ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਐਨੀਮੀਆ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।”
ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਰੈੱਡ ਬਲੱਡ ਸੈੱਲ ਦੀ ਬਣਤਰ, ਨਰਵਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਦਿਮਾਗ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਰੁਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਧਾਰ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਵੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ-ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਨਜ਼ਰ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਨੱਕ ਦੀਆਂ ਝਿਲੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੁੱਧ, ਪਨੀਰ, ਆਂਡਿਆਂ ਅਤੇ ਸੈਲਮਨ ਅਤੇ ਸਾਰਡੀਨ ਵਰਗੀਆਂ ਚਰਬੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਲੇਜੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨਿਸਟ ਧਾਰਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ‘ਹੀਮ ਆਇਰਨ’ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 5 ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਗਭਗ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ 10 ਤੋਂ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ 50 ਤੋਂ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਕਲੇਜੀ ਪਕਾ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।”
ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲੇਜੀ ਨੂੰ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਤਲ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤਲਣ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀ ਜਾਂ ਗ੍ਰੇਵੀ ਵਾਂਗ ਪਕਾ ਕੇ ਦੇਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।”
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ 100 ਤੋਂ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਕਲੇਜੀ ਖਾਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਯੂਕੇ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਸਰਵਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਧ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਭਰੂਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ ਬਾਰੇ, 19 ਤੋਂ 64 ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ 700 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 600 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤ 1,500 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਓਸਟੀਓਪੋਰੋਸਿਸ) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਰੁਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਲੇਜੀ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, 2 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਲਰਜੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ।”
ਕੁੱਕੜ ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕਲੇਜੀ- ਕਿਹੜੀ ਵਧੀਆ?
ਧਾਰਿਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।”
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਈਰੋਡ ਦੇ ਬਾਲ ਰੋਗ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਅਰੁਣਕੁਮਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਕੜ ਅਤੇ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “100 ਗ੍ਰਾਮ ਕੁੱਕੜ ਜਾਂ ਬੱਕਰੇ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ 160 ਤੋਂ 170 ਕੈਲੋਰੀ, 20 ਤੋਂ 25 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਲਗਭਗ 5 ਗ੍ਰਾਮ ਚਰਬੀ ਅਤੇ 400 ਤੋਂ 500 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “100 ਗ੍ਰਾਮ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 6,000 ਯੂਨਿਟ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ (5,000 ਯੂਨਿਟ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।”
ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 16,000 ਯੂਨਿਟ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ।
ਉਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਜਾਂ ਕਲੇਜੀ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ‘ਹਾਈਪਰਵਿਟਾਮਿਨੋਸਿਸ ਏ’ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਇਹ ਵੱਧ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।”
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕੁੱਕੜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੱਕਰੀ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।”
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਡਾ. ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਰੁਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ‘ਡਿਟਾਕਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ’ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਗਰ ਖੁਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਾਈ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਕਲੇਜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।”
ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਸੰਤੁਲਿਤ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ, ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ, ਇਹੀ ਜਿਗਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।”
ਇਸ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਲੇਜੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਲੇਜੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਧੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਮਨੁੱਖੀ ਜਿਗਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
source : BBC PUNJABI
