20 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા વિશેષ નોંધણી અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આ પગલું સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) દરમિયાન મતદાર યાદીમાંથી નામો હટાવવામાં આવ્યા હોવાના મુદ્દે થયેલા વ્યાપક વિરોધ બાદ લેવામાં આવ્યું છે. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન ભૂલથી દૂર થઈ ગયેલા પાત્ર મતદારોને ફરી મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવાનો છે.
## SIR વિવાદ બાદ વ્યાપક અભિયાન
કેટલાક વિસ્તારોમાં SIR પૂર્ણ થયા બાદ, નિયંત્રકે એવા રાજ્યોને પૂરક મતદાર સમાવેશ અભિયાન શરૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે જ્યાં આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.
મુખ્ય ફેરફારોમાં સામેલ છે:
– આ 20 વિસ્તારોમાં પાત્ર મતદારોને હવે SIR દરમિયાન Form 6 માટે જરૂરી વધારાની ઘોષણા કરવાની જરૂર રહેશે નહીં.
– આ બિન-SIR સમયગાળા દરમિયાન Registration of Electors Rules, 1960 હેઠળના સામાન્ય ફોર્મ લાગુ પડશે.
આ ફેરફારથી જેમના નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે એવા નાગરિકો માટે પ્રક્રિયા સરળ બનશે. સતત સુધારા વ્યવસ્થા હેઠળ હવે SIR પૂર્ણ થયા બાદ વ્યક્તિઓ SIR ઘોષણા વિના Form 6 સબમિટ કરી શકશે.
## ASDD શું છે અને તેની અસર કોના પર પડશે
ચૂંટણી પંચે મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ, જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓ અને મતદાર નોંધણી અધિકારીઓને સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું છે કે કોઈપણ પાત્ર વ્યક્તિ મતદાર યાદીમાંથી બહાર ન રહી જાય. ખાસ કરીને ASDD શ્રેણી—Absent, Shifted, Dead, Deleted—માં આવતા લોકોને મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવા જણાવાયું છે.
રાજ્યોએ આ માર્ગદર્શિકાનો અમલ શરૂ કરી દીધો છે:
– **Goa**માં બૂથ-સ્તરના અધિકારીઓ ગુમ થયેલા મતદારોની ઓળખ કરવા માટે ઘરોની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે અને પહેલેથી જ 97માંથી 81 લોકોને Form 6 સબમિટ કરવામાં મદદ કરી છે.
– **West Bengal**માં ચૂંટણી કચેરીઓએ ASDD યાદી ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવી છે. જેમના નામ મતદાર યાદીમાં નથી તેઓ વેબસાઇટ મારફતે અથવા તેમના Booth Level Officer દ્વારા Form 6 દાખલ કરી શકે છે.
West Bengalના CEO કાર્યાલયે જણાવ્યું છે: “કોઈપણ પાત્ર મતદારને તેનું નામ મતદાર યાદીમાંથી છૂટી ગયું હોવાનું જણાય તો તે સમાવેશ માટે Form 6 ઓનલાઈન સબમિટ કરી શકે છે અથવા Booth Level Officerનો સંપર્ક કરી શકે છે.”
## કાનૂની નિષ્ણાતોએ વ્યક્ત કરી ચિંતા
પૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર S. Y. Quraishiએ આ ચર્ચા અંગે પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો છે. તેઓ કહે છે:
– “Form 6 નવા, પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા મતદારો માટે છે. તેની પ્રથમ જ પંક્તિમાં લખેલું છે કે મેં અગાઉ ક્યારેય મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવી નથી. તે દૂર કરાયેલા મતદારોના નામ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે નથી.”
– તેમનું સૂચન છે કે જો SIR દરમિયાન કરવામાં આવેલી નામકપાતને અમાન્ય ઠરાવવામાં આવે, તો નામો પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે Form 6નો ઉપયોગ કરવાને બદલે વિશેષ કાનૂની જોગવાઈ કરવામાં આવે. આવા કિસ્સાઓમાં નિયમિત Form 6નો ઉપયોગ મતદારની સ્થિતિ અંગે ખોટી રજૂઆત કરશે, કારણ કે તેમાં અરજદારે અગાઉ ક્યારેય મતદાન કર્યું નથી એવી ઘોષણા સામેલ છે—જે ઘણા ASDD શ્રેણીના વ્યક્તિઓ માટે સાચી નથી.
## રાજકીય પડઘો અને વિરોધ પ્રદર્શન
આ નામકપાત અને પારદર્શિતાના અભાવની લાગણીના વિરોધમાં વિપક્ષી પક્ષો અને અન્ય જૂથોએ ખાસ કરીને દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન વધુ ઉગ્ર બનાવ્યાં છે. તેમની માંગણીઓમાં સામેલ છે:
– મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર Gyanesh Kumarને હટાવવા
– મતદાર યાદીના સુધારાની વધુ પારદર્શક પ્રક્રિયા
– SIR દરમિયાન હટાવવામાં આવેલા નામોને ફરી સામેલ કરવા
ચૂંટણી પંચે પુષ્ટિ કરી છે કે Bihar અને West Bengal સહિત 20 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પૂર્ણ થઈ ગયું છે. Phase III હેઠળ બાકીના 12 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મતદાર યાદી પ્રકાશિત થયા બાદ પાત્ર મતદારોની અંતિમ સંખ્યા નક્કી કરવામાં આવશે.
## મતદારો માટે આનો અર્થ શું છે
જો તમે એવા 20 વિસ્તારોમાંથી કોઈ એકમાં નાગરિક છો જ્યાં SIR પૂર્ણ થઈ ગયું છે:
– Form 6 ભરવા માટે હવે SIR દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતી વધારાની ઘોષણાની જરૂર રહેશે નહીં.
– તમે Form 6 મારફતે ઓનલાઈન અથવા Booth Level Officer દ્વારા વ્યક્તિગત રીતે મતદાર નોંધણી માટે અરજી કરી શકો છો.
– ASDD શ્રેણીમાં આવતા લોકોના નામ મતદાર યાદીમાં ફરી સામેલ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ છે.
## હવે આગળ શું
– બાકીના રાજ્યો Phase III હેઠળ મતદાર યાદીના સુધારાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે ત્યાર બાદ અંતિમ મતદાર સંખ્યા પ્રકાશિત કરવામાં આવશે.
– ચૂંટણી પંચે અસરગ્રસ્ત રાજ્યોના અધિકારીઓને ગુમ થયેલા મતદારોની નોંધણીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા જણાવ્યું છે.
વંચિત થવાની સંભાવના અંગે વધતી ચિંતાઓ વચ્ચે, આ પહેલ વહીવટી કાર્યક્ષમતા અને ચૂંટણીની ન્યાયસંગતતા વચ્ચે સંતુલન સાધવાનો ચૂંટણી પંચનો પ્રયાસ દર્શાવે છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
