Pakistan એ 2023માં BRICS જૂથમાં જોડાવા માટે પોતાની અરજી સત્તાવાર રીતે રજૂ કરી હતી, પરંતુ લગભગ ત્રણ વર્ષ બાદ પણ તે બ્લોકની બહાર છે. દેશની સભ્યપદ મેળવવાની પહેલ આર્થિક તણાવ, સમકક્ષ વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થાઓ સાથેના સંબંધો વધુ ગાઢ બનાવવાની ઇચ્છા અને નાણાં મેળવવાના વિકલ્પો વિસ્તારવાના પ્રયાસો વચ્ચે થઈ રહી છે. તો Pakistanને શું અટકાવી રહ્યું છે?
—
## Pakistanની 2023ની અરજી: આપણે શું જાણીએ છીએ
– **અરજીનો સમયક્રમ**: નવેમ્બર 2023માં Pakistanએ પુષ્ટિ કરી હતી કે તેણે 2024ના સભ્યપદ ચક્ર માટે BRICSમાં જોડાવાની વિનંતી દાખલ કરી છે. Foreign Officeના પ્રવક્તા Mumtaz Zahra Balochએ તેને “સત્તાવાર વિનંતી” ગણાવી હતી અને સમાવેશી બહુપક્ષીયતામાં Pakistanના વિશ્વાસ પર ભાર મૂક્યો હતો.
– **સાથીઓની શોધ**: દેશે ખાસ કરીને Russia અને China પાસેથી સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. Ambassador Muhammad Khalid Jamaliએ જાહેરમાં જણાવ્યું હતું કે Islamabad સભ્ય દેશો પાસેથી સમર્થન મેળવવા સંપર્ક કરી રહ્યું છે, “સામાન્ય રીતે અને ખાસ કરીને Russian Federationનો.”
—
## Pakistan હજુ પણ બહાર કેમ છે
### Indiaનો વીટો: એક મોટો અવરોધ
BRICS સર્વસંમતિના આધારે કાર્ય કરે છે. એટલે કે નવા સભ્યને મંજૂરી આપવા માટે દરેક વર્તમાન સભ્યની સંમતિ જરૂરી છે. Pakistanની અરજી અને રાજદ્વારી પ્રયાસો છતાં Indiaનો વિરોધ હજુ પણ નિર્ણાયક અવરોધ બની રહ્યો છે.
### આર્થિક દબાણ
તેના Economic Survey અનુસાર, 2023માં Pakistanનો GDP વૃદ્ધિ દર 3.70 ટકા રહ્યો હતો. દેશને આશા છે કે BRICSની સભ્યપદ—અને New Development Bank જેવી સંબંધિત સંસ્થાઓ—IMF અને World Bankથી આગળ તેના નાણાકીય સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય લાવવામાં મદદ કરશે. અહેવાલ મુજબ, Islamabadએ આ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે New Development Bankમાં $580 મિલિયનનો હિસ્સો ખરીદ્યો છે.
—
## Pakistan શું ઇચ્છે છે
– **ભૂમિકા અને માન્યતા**: Mumtaz Zahra Balochએ BRICSને “વિકાસશીલ દેશોનું એક મહત્વપૂર્ણ જૂથ” ગણાવ્યું છે. Islamabadનું માનવું છે કે સભ્યપદથી દેશને વૈશ્વિક સહકારમાં યોગદાન આપવા અને સમાવેશી બહુપક્ષીયતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક મંચ મળશે.
– **Global Southની ગતિશીલતા**: Pakistanની અરજી વિકાસશીલ દેશોના શક્તિશાળી ગઠબંધન તરીકે BRICSના વિસ્તરતા પ્રભાવ સાથે સુસંગત છે. આ બ્લોક હવે વિશ્વની લગભગ અડધી વસ્તી અને ખરીદ શક્તિ સમતા (purchasing power parity)ના આધારે વૈશ્વિક GDPના લગભગ 40 ટકા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
—
## પોતાની દાવેદારી મજબૂત કરવા Pakistanએ શું કર્યું છે
– **New Development Bankમાં હિસ્સો**: માત્ર નિવેદનો અને રાજદ્વારી પ્રયાસોથી આગળ વધીને Islamabadએ New Development Bankમાં $580 મિલિયનના રોકાણ સહિત નાણાકીય પ્રતિબદ્ધતાઓ દર્શાવી છે. આ IMF અને WB જેવા પરંપરાગત સ્ત્રોતો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાની તેની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.
– **રાજદ્વારી સંપર્ક**: Russiaમાં રહેલા Pakistani ambassadorએ BRICS દેશોમાં સમર્થન મેળવવાના પ્રયાસોની પુષ્ટિ કરી છે—જેમાં Moscowને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. Chinaએ પણ પ્રસંગોપાત Pakistanને જાહેર સમર્થન આપ્યું છે.
—
## મુખ્ય અવરોધો
– **India હજુ પણ નિર્ણાયક ગેટકીપર છે**: BRICSના નિર્ણયો સર્વસંમતિથી લેવાતા હોવાથી Indiaની અસંમતિ Pakistanને આવશ્યક રીતે રોકે છે. આ વિરોધ ચાલુ ભૂરાજકીય અને સુરક્ષા તણાવો સાથે જોડાયેલો હોવાનું જણાય છે.
– **આર્થિક પાયાની સ્થિતિ**: વૃદ્ધિ સકારાત્મક હોવા છતાં Pakistan બજેટ મર્યાદાઓ, ઓછી માથાદીઠ આવક, બાહ્ય દેવું અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સહાય પરની નિર્ભરતા જેવા માળખાકીય પડકારોનો સામનો કરે છે—જે BRICSના સભ્યોની નજરે તેની તૈયારીઓ અંગેની ધારણાને અસર કરી શકે છે.
—
## 2026માં સ્થિતિ ક્યાં સુધી પહોંચી છે
– BRICSનો વિસ્તરણ થઈને તેમાં Ethiopia, Egypt, Iran અને UAE જેવા નવા સભ્યોનો સમાવેશ થયો છે. તેમ છતાં, Pakistanની અરજી ચર્ચાના તબક્કાથી આગળ વધી નથી.
– વર્તમાન આંકડા: આ બ્લોક હવે વિશ્વની લગભગ 49 ટકા વસ્તી અને ખરીદ શક્તિ સમતા અનુસાર વૈશ્વિક GDPના આશરે 40 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. દરમિયાન, અન્ય BRICS સભ્યોને Indiaની નિકાસમાં 48.8 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે, જે US$64.3 બિલિયનથી વધીને US$95.7 બિલિયન થઈ છે.
—
## વ્યૂહાત્મક અસરો
Pakistan માટે:
– સંપૂર્ણ સભ્યપદ મળવાથી વૈશ્વિક વિકાસના મુદ્દાઓ પર તેનો પ્રભાવ વધારી શકાય છે અને Global Southને અસર કરતી નીતિઓ ઘડવામાં તેને વધુ પ્રભાવ પ્રાપ્ત થઈ શકે છે.
– New Development Bankમાં હિસ્સો ખરીદવા જેવી પ્રતિબદ્ધતાઓ દર્શાવે છે કે Pakistan માત્ર રાજદ્વારી રીતે જ નહીં, પરંતુ નાણાકીય અને સંસ્થાકીય રીતે પણ સુસંગત થવાની તૈયારી ધરાવે છે.
BRICS માટે:
– 11 સભ્યો સુધીના વિસ્તરણથી વૈશ્વિક મંચ પર જૂથનો અર્થ અને તેનું પ્રતિનિધિત્વ બદલાઈ ગયું છે—હવે તેમાં વધુ ભૂગોળ અને વિવિધ પ્રકારની અર્થવ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
– વીટો સત્તા ધરાવતું India પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને નીતિગત હિતો સાથે વિરોધાભાસી જણાતી સભ્યપદ અરજીઓ સામે રક્ષણાત્મક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરતું રહ્યું છે.
—
## સારાંશ
Pakistanની BRICSમાં જોડાવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા આર્થિક સ્થિરતા, આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા અને વૈશ્વિક શાસનને આકાર આપવામાં ભૂમિકા મેળવવાની તેની શોધને પ્રતિબિંબિત કરે છે. 2023માં કરાયેલી સત્તાવાર અરજી એક નિર્ણાયક પગલું હતું. છતાં લગભગ ત્રણ વર્ષ બાદ પણ સભ્યપદ મળવું મુશ્કેલ રહ્યું છે—પ્રયાસોના અભાવને કારણે નહીં, પરંતુ BRICSમાં સંપૂર્ણ સભ્ય સર્વસંમતિની આવશ્યકતા અને Indiaના વિરોધને કારણે, જે સૌથી મોટો અવરોધ બની રહ્યો છે. BRICSનો પ્રભાવ સતત વધતો જાય છે ત્યારે Pakistanનું ભવિષ્ય કદાચ તે વધુ મજબૂત આર્થિક પ્રોફાઇલ રજૂ કરી શકે છે કે નહીં અને ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ તેના પક્ષમાં બદલાય છે કે નહીં તેના પર નિર્ભર રહેશે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
