Donald Trumpએ ફરી એકવાર નકશો પોસ્ટ કર્યો છે, જેમાં Strait of Hormuzને “નવા US territory” તરીકે વર્તુળમાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે. આથી અગાઉ કરેલા તેમના દાવા પર ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગને અમેરિકાની માલિકીનો ગણવો જોઈએ. આ નકશો તેમણે રવિવારે Truth Social પરની પોસ્ટમાં શેર કર્યો હતો, જેમાં 18 ઓગસ્ટે અગાઉ શેર કરાયેલા લગભગ એ જ નકશાનું પુનરાવર્તન કરવામાં આવ્યું છે.
Trumpએ શરૂઆતમાં 15 ઓગસ્ટે New Yorkની એક રેલી દરમિયાન આ વિચાર રજૂ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું: “ઈરાનને હરાવવાનું કામ પૂર્ણ કર્યા પછી, જેને ખૂબ જ ખરાબ રીતે હરાવવામાં આવી રહ્યું છે — ટૂંક સમયમાં હું Hormuz Straitને United Statesનું territory જાહેર કરીશ. આ સાચું છે.”
## Strait ફેબ્રુઆરીથી બંધ
28 ફેબ્રુઆરીએ વધતા સંઘર્ષ બાદ ઈરાને નાકાબંધી શરૂ કરી ત્યારથી Strait of Hormuz આંતરરાષ્ટ્રીય અવરજવર માટે બંધ છે. મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી પસાર થવા માટે હવે જહાજોએ ઈરાન પાસેથી પરવાનગી લેવી અને ફી ચૂકવવી પડે છે. યુદ્ધ પહેલાં વિશ્વના નિકાસ થતા તેલ અને LNGમાંથી લગભગ પાંચમો ભાગ આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતો હતો. આ ફરજિયાત વ્યવસ્થાઓ હોવા છતાં Trumpનો દાવો છે કે United States પાસે Strait પર “સંપૂર્ણ નિયંત્રણ” છે.
## ઈરાનની માગ: અમેરિકા પોતાનું વર્તન બદલે
ઈરાનનો જવાબ છે કે “અમેરિકાના દાવાઓ છતાં” Strait ત્યાં સુધી બંધ રહેશે, જ્યાં સુધી US પોતાની જવાબદારીઓ તરીકે જેને માને છે તે પૂર્ણ ન કરે. ઈરાનની Supreme National Security Councilના વડા Mohsen Rezaeiએ સરકારી ટેલિવિઝન પર આ વાત કહી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બંધ હટાવવા માટે અમેરિકાએ પહેલાં “પોતાનું વર્તન સુધારવું” પડશે.
Rezaeiએ અન્ય દેશો પર ઈરાનને નિશાન બનાવતા “આર્થિક યુદ્ધ”માં અમેરિકાના સાથી બનવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો. તેમણે ચેતવણી આપી કે Tehran વિરુદ્ધ પ્રતિબંધોમાં ભાગ લેનારા દેશોને દુશ્મન તરીકે ગણવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું: “અમારા વિરુદ્ધ આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવામાં ભાગ લેનારા કોઈપણ દેશને દુશ્મન ગણવામાં આવશે.”
## વળતા હુમલાની ધમકીઓ
ઈરાને અત્યાર સુધી USના આર્થિક હિતો પર હુમલા કર્યા નથી અને અત્યાર સુધી તેનું ધ્યાન સૈન્ય લક્ષ્યો પર રહ્યું છે. જોકે Rezaeiએ કહ્યું કે જો US આર્થિક સજા આપવાનું આગળ ધપાવશે, તો Tehran જવાબ આપવા તૈયાર છે. તેમણે પ્રદેશની અંદર અને બહાર આવેલા અમેરિકન તેલ તથા વ્યવસાયિક હિતોને સંભવિત લક્ષ્યો તરીકે દર્શાવ્યા.
તેમણે વધુમાં ચેતવણી આપી: “જો Trump કોઈ કાર્યવાહી કરશે, તો અમારો મુકાબલો ભૂકંપ જેવો હશે.”
## શું દાવ પર છે?
Strait of Hormuzનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ અત્યંત મોટું છે. નાકાબંધી પહેલાં વૈશ્વિક તેલ અને કુદરતી ગેસની નિકાસના લગભગ દર પાંચમાંથી એક બેરલ આ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતો હતો. પ્રવેશ પર નિયંત્રણ મૂકીને ઈરાન વૈશ્વિક ઊર્જા પ્રવાહો અને સપ્લાય ચેઇન પર મહત્વપૂર્ણ દબદબો ધરાવે છે.
## કાયદેસરતાને લઈને સવાલો
નિષ્ણાતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષકોએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે Straitને US territory તરીકે ગણવાની Trumpની માગનું કોઈ કાનૂની મહત્વ છે કે નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો સામાન્ય રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય નૌકાવહન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા જળમાર્ગોને મુક્ત અવરજવર માટે ખુલ્લા તરીકે માન્ય રાખે છે, ભલે પ્રાદેશિક દાવા કરવામાં આવે. મૂળ અહેવાલમાં કાનૂની વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ Hormuz Straitને અમેરિકન territory જાહેર કરવાનો વિચાર રાજદ્વારીઓ અને નિષ્ણાતોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
## Trumpના નકશા પર પ્રતિક્રિયાઓ
આ નવીનતમ પોસ્ટમાં એ જ નકશાની છબી ફરી શેર કરવામાં આવી છે, જે Trumpએ પાંચ દિવસ અગાઉ પોસ્ટ કરી હતી. 15 ઓગસ્ટની રેલીમાં આપેલું Trumpનું ભાષણ પહેલીવાર હતું, જ્યારે તેમણે જાહેરમાં આ જળમાર્ગ પર USની સાર્વભૌમ સત્તાનો દાવો કરવાની દરખાસ્ત કરી હતી.
દરમિયાન, ઈરાને આ દાવાને અડગપણે નકારી કાઢ્યો છે. Strait બંધ રાખવા ઉપરાંત Tehranએ USના પગલાંને સમર્થન આપવાનું વિચારી રહેલા દેશોને કડક ચેતવણીઓ આપી છે.
## હવે આગળ શું?
તણાવ વધતો જાય છે ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યો છે. Strait of Hormuzની કાનૂની સ્થિતિમાં એકતરફી ફેરફાર કરવાનો કોઈપણ પ્રયાસ ગંભીર રાજદ્વારી પરિણામો લાવી શકે છે.
હાલ ઈરાનનો આગ્રહ છે કે નિયંત્રણ તેની શરતો પર જ રહેશે. Trump પોતાના દાવાને આગળ ધપાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને નકશા તથા નિવેદનો દ્વારા પોતાની જાહેરાતને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યા છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
