ગૅસની અછત વચ્ચે ગૅસ સ્ટવના 12 વિકલ્પો કયા છે

ઈરાન સામે અમેરિકા અને ઇઝરાયલના યુદ્ધની અસર આપણાં રસોડાં સુધી પહોંચી શકે છે.

ડીઝલ, પેટ્રોલ અને રાંધણગૅસના ભાવ આસમાને પહોંચશે. જો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી જશે તો તેમને શોધવા મુશ્કેલ બનશે. આવી જ પરિસ્થિતિ આપણે હાલમાં જોઈ રહ્યા છીએ.

રાંધણગૅસના ભાવ તો વધી રહ્યા છે સાથે સિલિન્ડરની અછત પણ વધી રહી હોવાના અહેવાલો મળી રહ્યા છે.

ઘરો અને હોટલોમાં રાંધવા અને પીરસવાનું ફક્ત ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે ગૅસ હોય. ગૅસ વગર હોટલો માટે સંઘર્ષની પરિસ્થિતિ ઊભી થશે. આવી સ્થિતિમાં રસોઈ બનાવવા માટે અન્ય વ્યવસ્થાઓ જોવી જરૂરી છે.

શહેરી વિસ્તારોમાં લાકડાના ચૂલા, કેરોસીન ચૂલા અને કોલસાના ગ્રિલ લગભગ અદૃશ્ય થઈ ગયા છે.

આજની પેઢીમાં ઘણા લોકોએ તેમને ક્યારેય જોયા પણ નથી. પણ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં હજુ પણ આ પ્રકારના ચૂલા વપરાય છે. શહેરોમાં માઇક્રોવેવ, ઓવન અને ઇન્ડક્શન ચૂલા જેવાં આધુનિક ઉપકરણો હાજર છે.

જો આવી કટોકટી ઊભી થાય તો તેનો સામનો કરવા માટે હાઇબ્રિડ રસોઈ પ્રણાલીઓ કેવી રીતે તૈયાર કરી શકાય છે.

શહેરી વિસ્તારોમાં ગૅસ સ્ટવનો એક સારો વિકલ્પ ઇન્ડક્શન કુકટૉપ બની રહ્યાં છે. આ ઇલેક્ટ્રિક સ્ટવ આગને બદલે ચુંબકીય ઊર્જાથી રસોઈનાં વાસણો ગરમ કરે છે. આની રસોઈનાં વાસણોને ઝડપથી ગરમ થઈ જાય છે. વીજળીનો બગાડ ઓછો થાય છે. તેમાં દાળ બનાવવા, દૂધ ઊકાળવા અને શાક બનાવવા જેવાં કામ થઈ શકે છે.

ફાયદા: રસોઈ ઝડપથી થાય છે, તે સલામત પણ છે કારણ કે તેમાં કોઈ આગ નથી. તેને સાફ કરવું પણ સરળ છે.

ગેરલાભ : આ ચૂલો વાપરવા માટે ખાસ ડિઝાઇન કરેલા ઇન્ડક્શન બેઝવાળાં વાસણોની જરૂર પડે છે. અને તે વીજળી વિના કામ નહીં કરે.

ક્યાં મળશે : ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણ સ્ટોર્સ, રસોડાનાં ઉપકરણના સ્ટોર્સ અને ઑનલાઇન વેબસાઇટ્સ પર મળી જશે.

ઇન્ફ્રારેડ સ્ટવ બહારથી ઇન્ડક્શન સ્ટવ જેવો જ દેખાય છે, પરંતુ તેની કામ કરવાની રીત અલગ છે.

તે તળિયે ઇન્ફ્રારેડ કૉઇલ દ્વારા ગરમી ઉત્પન્ન કરે છે અને કુકવૅરને ગરમ કરે છે. તે કરંટ સાથે પણ કામ કરે છે. તમે તેના પર તમામ પ્રકારના કુકવૅર રાખીને રસોઈ બનાવી શકો છો.

ફાયદા: ઇલેક્ટ્રિક પાવરથી કામ કરે છે. સ્ટીલ, ઍલ્યુમિનિયમ અને કાચ જેવાં બધાં વાસણો સાથે વાપરી શકાય છે.

ગેરફાયદા: સ્ટવ ટૉપ ખૂબ ગરમ થઈ જાય છે. ઇન્ડક્શન કુકટૉપની સરખામણીમાં પાવર વપરાશ થોડો વધારે છે.

ક્યાં શોધવું: ઑનલાઇન શૉપિંગ સાઇટ્સ, ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણ સ્ટોર્સ, રસોડાનાં ઉપકરણ સ્ટોર્સ.

ઇલેક્ટ્રિક હૉટ પ્લેટ. આને કૉઇલ સ્ટવ પણ કહેવામાં આવે છે. એક ખૂબ જ સસ્તું ઉપકરણ છે. તે વીજળીથી કામ કરે છે. તેની અંદરની કૉઇલ વીજળીથી વાસણને ગરમ કરે છે.

ફાયદા: લગભગ બધાં જ પ્રકારનાં વાસણો સાથે વાપરી શકાય છે. ઓછી કિંમત છે.

ગેરલાભ: ગરમ થવામાં થોડો સમય લાગે છે. પાવર વપરાશ વધારે છે.

ક્યાં શોધવું: હાર્ડવૅર સ્ટોર્સ, ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણોની દુકાનો, ઑનલાઇન બજારો.

ઇલેક્ટ્રિક રાઇસ કુકરનો ઉપયોગ ઘણા સમયથી થઈ રહ્યો છે. ઘણાં ઘરોમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.

તેનો ઉપયોગ ચોખા, દાળ, કઢી અને સૂપ જેવી વાનગીઓ ખૂબ જ સરળતાથી બનાવી શકાય છે. રસોઈ માટે જરૂરી સામગ્રી એક વાસણમાં નાખો, પાણી રેડો અને તેને ચાલુ કરો, અને આ કુકરમાં રસોઈ તૈયાર થશે.

ફાયદા: અનુકૂળ, ઓછો વીજ વપરાશ, ઓછી દેખરેખની જરૂર પડે છે.

ગેરલાભ: તમે તેના પર તળેલી વસ્તુઓ બનાવી શકાતી નથી. તમે તેના પર રોટલી, પુરી કે ચપાતી પણ બનાવી શકતા નથી.

ક્યાં શોધવું: ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણોની દુકાનો, સુપરમાર્કેટ, ઑનલાઇન સ્ટોર્સ.

માઇક્રોવેવ ઓવનનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ખોરાક ગરમ કરવા અને વરાળથી રાંધવા માટે થાય છે. તે પાણીના અણુઓને ગરમ કરે છે અને ખોરાકને ઝડપથી ગરમ કરે છે. પરંતુ તે ચૂલા પર કરાતી રસોઈ માટે યોગ્ય નથી.

ફાયદા: વાનગીઓ ખૂબ જ ઝડપથી ગરમ કરે છે. શાકભાજી બાફવા માટે ઉત્તમ.

ગેરલાભ: તળેલી વાનગીઓ, ઢોસા, રોટલી વગેરે બનાવવા શક્ય નથી.

ક્યાં શોધવું: ઇલેક્ટ્રૉનિક ઉપકરણોની દુકાનો, ઑનલાઇન વેબસાઇટ

સોલર કુકર રસોઈ માટે સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ કરે છે. સોલર પેનલ ગરમી ઉત્પન્ન કરવા માટે સૂર્યપ્રકાશને કન્ટેનર પર કેન્દ્રિત કરે છે. ફક્ત ખોરાકને કન્ટેનરમાં મૂકો, તેને સોલર કુકરમાં મૂકો અને તેને સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં મૂકો.

ફાયદા: સોલર કુકરને બળતણની જરૂર નથી. પર્યાવરણને અનુકૂળ.

ગેરલાભ: રાંધવામાં ઘણો સમય લાગે છે. વાદળછાયું દિવસ કે રાત્રે વાપરી શકાતો નથી.

તે ક્યાં મળશે: ઑનલાઇન સ્ટોર્સ, ગ્રીન એનર્જી કંપનીઓ

જો કે, ગેસ સિલિન્ડર અને ગેસ સ્ટવ હવે સામાન્યરીતે ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ એક સમયે લગભગ દરેક ઘરમાં કેરોસીન સ્ટવ સામાન્ય હતા. કેરોસીનનો પુરવઠો રેશનની દુકાનો દ્વારા પણ થતો હતો.

ચૂલો કેરોસીનથી ભરેલો હોય તે સળગાવતા રસોઈ ગેસના ચૂલાની જેમ જ કામ થઈ શકે છે.

ફાયદા: કેરોસીન સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. તેની જ્યોત ખૂબ જ મજબૂત છે.

ગેરલાભ: ધુમાડો હેરાન કરે છે. કેરોસીન સળગાવવાની ગંધ પસંદ ન આવે તેવી હોય છે. વાસણો પર ડાઘા પડી જતાં સાફ કરવું મુશ્કેલ છે.

તે ક્યાં મળશે: હાર્ડવેર સ્ટોર્સ, ગ્રામીણ બજારો.

બાયોગૅસ એ એક મિથેન ગૅસ છે જે પ્રાણીઓના ખાતર અને રસોડાના કચરા જેવા કાર્બનિક પદાર્થોના વિઘટન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. આ કચરાને બાયોગૅસ પ્લાન્ટમાં ભરવામાં આવે છે અને ઉત્પન્ન થયેલ ગૅસને ચૂલામાં વાપરવામાં આવે છે.

ફાયદા: સસ્તું બળતણ, પર્યાવરણ માટે સારું, કચરાનો ઉપયોગ ખાતર તરીકે પણ થઈ શકે છે.

ગેરલાભ: જગ્યાની જરૂર પડે છે. રોજિંદા કચરાની જરૂર પડે છે.

તે ક્યાં શોધવું: નવીનીકરણીય ઊર્જા કંપનીઓ, ગ્રામીણ વિકાસ સંસ્થાઓ.

આ એક પોર્ટેબલ સ્ટવ છે જે નાના ગૅસ કાર્ટીઝ સાથે કામ કરે છે. તમે કારતૂસને સ્ટવમાં મૂકીને તેને સળગાવીને ગેસની જ્યોતથી રસોઈ બનાવી શકો છો.

ફાયદા: તે સામાન્ય રીતે પ્રવાસોમાં કામમાં આવે છે. તે ગૅસના ચૂલાની જેમ રાંધી શકે છે.

ગેરલાભ: બ્યુટેન કાર્ટીઝ થોડા મોંઘા હોય છે.

ક્યાં શોધવું: કૅમ્પિંગ સાધનોની દુકાનો, ઑનલાઇન બજારો.

આ એક એવો ચૂલો છે, જેમાં ખેતીના કચરામાંથી બનેલા નાના દાણાઓનો બળતણ તરીકે ઉપયોગ થાય છે. જ્યારે દાણાઓ ચૂલામાં મૂકીને સળગાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાંથી બહાર નીકળતી આગથી રસોઈ બનાવી શકાય છે.

ફાયદા: પરંપરાગત લાકડાં સળગતા ચૂલા કરતાં ઓછો ધુમાડો ઉત્પન્ન કરે છે.

ગેરલાભ: દાણાઓ બધા વિસ્તારોમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ ન પણ હોય.

ક્યાં શોધવું: કૃષિ સાધનોના સપ્લાયર્સ, નવીનીકરણીય ઊર્જા કંપનીઓ.

આ એક ખાસ પ્રકારનો ચૂલો છે જે લાકડાના નાના ટુકડાઓથી આગ વધુ પ્રમાણમાં ઉત્પન્ન કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવેલ છે. લાકડાથી ચૂલાને સળગાવવામાં આવે છે, અને તે આગ પર રાંધવામાં આવે છે.

ફાયદા: ઓછા બળતણમાં વધુ ઉષ્મા મળી રહે છે, લાકડા સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહે છે.

ગેરલાભ: સામાન્ય રીતે ઘરની બહાર રસોઈ માટે વપરાય છે.

તે ક્યાં શોધવું: ગ્રામીણ ટેકનૉલૉજી કંપનીઓ અથવા ખુદથી ઉપયોગમાં લેવાયેલી પદ્ધતિઓ.

ચૂલામાં કોલસા કે ચારકોલનો ઉપયોગ કરીને રસોઈ બનાવવાની પરંપરાગત પદ્ધતિ કાર્યરત હોય છે.

કોલસાથી ચૂલામાં આગ ઉત્પન્ન થાય છે, અને તેના પર વાસણ મૂકીને રસોઈ કરવામાં આવે છે.

ફાયદા: કોલસો સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. ઉષ્મા સતત રહે છે.

ગેરલાભ: ધુમાડો હાનિકારક છે. તે કાર્બન મૉનોક્સાઇડ ઉત્પન્ન કરે છે, જે બીમારીનું કારણ બની શકે છે.

ક્યાં શોધવું: ગ્રામીણ બજારો, હાર્ડવેર સ્ટૉર્સ

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન