સંસદનું ચોમાસુ સત્ર ત્રીજા અઠવાડિયામાં પ્રવેશી ગયું છે, પરંતુ વિરોધ પક્ષના નેતાઓ પોતાની માંગણીઓ પર અડગ રહેતાં ગતિરોધ યથાવત્ છે—અને બે મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય પગલાં ફરી રજૂ કરવાના તાત્કાલિક પ્રયાસનું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત બન્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ પરિસીમન બિલને સમર્થન આપવા અંગે સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરણ રિજિજુની વિનંતી નકારી કાઢી હતી, જેના કારણે પહેલેથી જ તણાવપૂર્ણ ગૃહમાં તણાવ વધુ વધ્યો છે.
—
## રિજિજુની પહેલનો મક્કમ વિરોધ
બુધવારે સવારે લોકસભાની કાર્યવાહી શરૂ થયાની થોડી જ મિનિટોમાં વિરોધ પક્ષના સભ્યોના ઉગ્ર સૂત્રોચ્ચાર વચ્ચે તેને સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ કિરણ રિજિજુ સંસદ સ્થિત રાહુલ ગાંધીની ચેમ્બરમાં ગયા હતા. હેતુ હતો: વિરોધ પક્ષના નેતાને સરકારના બે મહત્વપૂર્ણ બિલ—પરિસીમન બિલ અને મહિલા અનામત સુધારા બિલ—ને સમર્થન આપવા માટે સમજાવવો. સરકાર આ બંને બિલને આ સત્ર દરમિયાન પસાર કરાવવા આતુર છે.
ગાંધીએ સ્પષ્ટપણે ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે રિજિજુને જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી બે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા ન થાય ત્યાં સુધી ગૃહમાં કોઈ કાર્યવાહી થવી જોઈએ નહીં: રામ મંદિર ખાતે દાનના કથિત દુરુપયોગ અંગેનો મુદ્દો અને 20 જુલાઈના રોજ નવી દિલ્હીમાં થયેલું વિરોધ પ્રદર્શન, જેમાં વિદ્યાર્થીઓ સામે પોલીસ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ છે.
—
## સંસદીય ગતિરોધ વધુ ઘેરો બન્યો
મુલાકાત બાદ સંસદમાં અવ્યવસ્થાના સંકેતો વધુ સ્પષ્ટ બન્યા હતા. ત્યારબાદ રિજિજુએ લોકસભા અધ્યક્ષ ઓમ બિરલા અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે મુલાકાત કરીને વર્તમાન ગતિરોધનો ઉકેલ લાવવાની રીતો અંગે ચર્ચા કરી હતી—પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર હજુ સુધી કોઈ સમજૂતી થઈ નથી.
સરકારને પક્ષીય સમીકરણોમાં આવેલા ફેરફારો—જેમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેનામાંથી થયેલા પક્ષપલટાનો સમાવેશ થાય છે—ને કારણે આશા હતી કે આ સત્રમાં પરિસીમન બિલ પસાર થઈ શકશે. આ બિલ અગાઉ નિષ્ફળ ગયું હતું.
—
## જવાબદારી નક્કી કરવાની વિરોધ પક્ષની માંગ
કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળનો વ્યાપક વિરોધ પક્ષ સરકાર પાસેથી સતત જવાબો માગી રહ્યો છે. તેમની મુખ્ય માંગણીઓમાં સામેલ છે:
– રામ મંદિરમાં દાનની કથિત ચોરી અંગે સંસદીય ચર્ચા અને નિવેદન
– રાજધાનીમાં 20 જુલાઈના વિદ્યાર્થી વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસની કાર્યવાહી અંગે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા જાહેર સ્પષ્ટતા
વિરોધ પ્રદર્શનોના પ્રતીકાત્મક પગલાંમાં સંસદની અંદર દાન પેટીઓ પ્રદર્શિત કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે મંદિરના ભંડોળના કથિત ગેરવહીવટ અંગેની નારાજગી દર્શાવે છે. દરમિયાન, શૉએ જવાબદારી ટાળવા માટે એવું કહ્યું હોવાના આક્ષેપો ચાલુ છે કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન બળનો ઉપયોગ કરવો કે નહીં તે નિર્ણય મંત્રીઓ નહીં પરંતુ મેજિસ્ટ્રેટ્સ લે છે—સરકારે આ બચાવને પુનરાવર્તિત કર્યો છે.
—
## કાયદાકીય કામગીરી અટકી
20 જુલાઈથી ચોમાસુ સત્ર શરૂ થયા બાદ લોકસભા હજુ સુધી પોતાનો પ્રશ્નકાળ પૂર્ણ કરી શકી નથી—જે સરકારને જવાબદાર ઠેરવવાનું સંસદીય રીતે મહત્વપૂર્ણ સાધન છે. સતત વિક્ષેપો વચ્ચે અત્યાર સુધી માત્ર પાંચ બિલ કોઈ ચર્ચા વિના પસાર થયા છે.
બુધવારે પણ વિરોધ પક્ષના સભ્યોએ મુખ્યત્વે વિદ્યાર્થી વિરોધ પ્રદર્શન અને સત્તાના કથિત દુરુપયોગ અંગે સૂત્રોચ્ચાર શરૂ કરતાં સંસદની કાર્યવાહી ફરી સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. પ્રશ્નકાળ ચાલુ રહે તે માટે અધ્યક્ષ બિરલાએ સભ્યોને પોતાની બેઠકો પર પરત ફરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે પ્લેકાર્ડ દર્શાવવા અને સૂત્રોચ્ચાર કરવા બદલ ટીકા કરતાં કહ્યું હતું કે તે સંસદીય ગૌરવને ઘટાડે છે.
—
## સરકાર માટે દાવ પર શું છે
સરકાર માટે પરિસીમન બિલ પસાર કરાવવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આ બિલનો હેતુ ચૂંટણી મતવિસ્તારોની સીમાઓનું પુનઃનિર્ધારણ કરવાનો છે—જેના વિશાળ રાજકીય પ્રભાવ પડી શકે છે, ખાસ કરીને લોકસભાની રચનામાં તાજેતરમાં આવેલા ફેરફારોને ધ્યાનમાં લેતાં. તેમ છતાં, સહમતીના કોઈ સંકેતો ન દેખાતા, વિરોધ પક્ષના નેતાઓ પોતાની શરતો પર અડગ રહે તો આ સત્રમાં સરકારનું લક્ષ્ય અધૂરું રહી શકે છે.
—
સંસદમાં ચાલી રહેલું આ નાટકીય દૃશ્ય ભારતની વિધાનસભા સામેના પડકારોને ઉજાગર કરે છે: સરકારની તાત્કાલિકતા અને વિરોધ પક્ષની માંગણીઓ વચ્ચેનો ખેંચતાણ, જવાબદારી અંગેના પ્રશ્નો અને સંસદીય પ્રક્રિયાની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા. જો કોઈ સફળ સમાધાન ન આવે, તો ચોમાસુ સત્ર કાયદાકીય કામગીરીને આગળ ધપાવવાને બદલે ગતિરોધમાં ફસાયેલું રહેવાની શક્યતા છે.
This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.
