Source :- BBC PUNJABI
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਸਿਰਦਰਦ, ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣਾ, ਚਿਹਰ ੇ ‘ ਤ ੇ ਦਬਾਅ ਜਾ ਂ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਨੂ ੰ ਆਮ ਜੁਕਾਮ ਦ ੇ ਲੱਛਣ ਸਮਝ ਲੈਂਦ ੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦ ਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਨਾਮ ਦ ੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤ ੀ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂ ੰ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਹ ਾ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਵੱਧਦ ੀ ਐਲਰਜੀ, ਧੂੜ ਦ ੇ ਕਣ, ਏਸ ੀ ਦ ਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦ ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਅਤ ੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦ ੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਧ ਰਹ ੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾ ਂ ਦ ਾ ਕਹਿਣ ਾ ਹ ੈ ਕ ਿ ਭਾਵੇ ਂ ਤੁਹਾਨੂ ੰ ਜੁਕਾਮ ਹੋਵ ੇ ਜਾ ਂ ਨ ਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋ ਂ ਚਿਹਰ ੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਹ ਖੋਖਲ ੇ ਸਥਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਂ ਨੂ ੰ ਸਾਈਨਸ ਕਿਹ ਾ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਸੋਜਿਸ਼ ਆ ਜਾਂਦ ੀ ਹੈ, ਤਾ ਂ ਉਹਨਾ ਂ ਦ ਾ ਨਿਕਾਸ ਰੁਕ ਜਾਂਦ ਾ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਇੱਥੋ ਂ ਹ ੀ ਦਰਦ, ਭਾਰੀਪਨ ਤ ੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦ ਾ ਚੱਕਰ ਸ਼ੁਰ ੂ ਹੁੰਦ ਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾ ਂ ਦ ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਈਨਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾ ਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾ ਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹ ੋ ਜਾਂਦੀਆ ਂ ਹਨ, ਪਰ ਜ ੇ ਲੱਛਣ 10 ਦਿਨਾ ਂ ਤੋ ਂ ਵੱਧ ਸਮੇ ਂ ਤੱਕ ਬਣ ੇ ਰਹਿੰਦ ੇ ਹਨ, ਵਿਗੜ ਜਾਂਦ ੇ ਹਨ, ਜਾ ਂ ਚਿਹਰ ੇ ‘ ਤ ੇ ਸੋਜਿਸ਼, ਅੱਖਾ ਂ ਦ ੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲ ੇ ਲਾਲ ੀ ਜਾ ਂ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦ ੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦ ੇ ਹਨ, ਤਾ ਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ੀ ਲਾਜ਼ਮ ੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਵਿੱਚ, ਜ ੇ ਉਨ੍ਹਾ ਂ ਨੂ ੰ ਐਲਰਜੀ, ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪੋਲਿਪ ਜਾ ਂ ਬਣਤਰ ਸੰਬੰਧ ੀ ਰੁਕਾਵਟਾ ਂ ਹੁੰਦੀਆ ਂ ਹਨ, ਤਾ ਂ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦ ੀ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਰਜਰ ੀ ਦ ੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦ ੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾ ਂ ਦ ੀ ਸਲਾਹ, ਸਹ ੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤ ੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਮੋਟ ੇ ਬਦਲਾਵਾ ਂ ਨਾਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਨੂ ੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲ ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕੀਤ ਾ ਜ ਾ ਸਕਦ ਾ ਹੈ।
ਸਾਈਨਸ ਕ ੀ ਹੈ?
ਸਾਈਨਸ ਤੁਹਾਡ ੇ ਚਿਹਰ ੇ ਅਤ ੇ ਖੋਪੜ ੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਖੋਖਲੇ, ਹਵ ਾ ਨਾਲ ਭਰ ੇ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦ ੇ ਹਨ । ਇਹ ਸਥਾਨ ਤੁਹਾਡ ੇ ਨੱਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ੇ ਹੁੰਦ ੇ ਹਨ ਅਤ ੇ ਇਨ੍ਹਾ ਂ ਦ ੀ ਅੰਦਰਲ ੀ ਪਰਤ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਗਮ ਬਣਾਉਂਦ ੀ ਰਹਿੰਦ ੀ ਹੈ।
ਇਹ ਬਲਗਮ ਤੁਹਾਡ ੇ ਨੱਕ ਦ ੇ ਰਾਹੀ ਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦ ੀ ਹੈ । ਇਹ ਧੂੜ, ਐਲਰਜ ੀ ਪੈਦ ਾ ਕਰਨ ਵਾਲ ੇ ਕਣਾ ਂ ਅਤ ੇ ਜੀਵਾਣੂਆ ਂ ਨੂ ੰ ਛਾਣ ਕ ੇ ਤੁਹਾਡ ੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲ ੇ ਰਾਹ ਨੂ ੰ ਸਾਫ ਼ ਰੱਖਦ ੀ ਹੈ।
ਸਧਾਰਣ ਹਾਲਤਾ ਂ ਵਿੱਚ ਸਾਈਨਸ ਦ ਾ ਕੁਦਰਤ ੀ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਅਤ ੇ ਡ੍ਰੇਨੇਜ ਠੀਕ ਤਰੀਕ ੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦ ਾ ਹੈ । ਪਰ ਜਦੋ ਂ ਜੁਕਾਮ, ਐਲਰਜੀ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਜਾ ਂ ਬਣਤਰ ਸੰਬੰਧ ੀ ਰੁਕਾਵਟਾ ਂ ਵਰਗ ੀ ਕਿਸ ੇ ਵ ੀ ਵਜ੍ਹ ਾ ਨਾਲ ਇਹ ਡ੍ਰੇਨੇਜ ਦ ਾ ਰਸਤ ਾ ਬੰਦ ਹ ੋ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਤਾ ਂ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਅੰਦਰਲ ੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਜਿਸ਼ ਆ ਜਾਂਦ ੀ ਹੈ । ਇਸ ਨੂ ੰ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਕਿਹ ਾ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਜਦੋ ਂ ਸਾਈਨਸ ਵਿੱਚ ਸੋਜਿਸ਼ ਆ ਜਾਂਦ ੀ ਹੈ, ਤਾ ਂ ਉਨ੍ਹਾ ਂ ਵਿੱਚ ਹਵ ਾ ਦ ਾ ਵਹਾਅ ਰੁਕ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਬਲਗਮ ਇਕੱਠ ੀ ਹ ੋ ਜਾਂਦ ੀ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵੱਧਣ ਲੱਗਦ ੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦ ੇ ਨਤੀਜ ੇ ਵਜੋ ਂ ਭਾਰੀਪਨ, ਸਿਰਦਰਦ, ਚਿਹਰ ੇ ‘ ਤ ੇ ਦਬਾਅ, ਗਾੜ੍ਹ ਾ ਪੀਲ ਾ ਰਿਸਾਅ ਅਤ ੇ ਸੁੰਘਣ ਦ ੀ ਸਮਰੱਥ ਾ ਵਿੱਚ ਕਮ ੀ ਵਰਗ ੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦ ੇ ਹਨ । ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ੋ ਕਿਸਮਾ ਂ ਦ ਾ ਹ ੋ ਸਕਦ ਾ ਹੈ: ਤੀਬਰ ( 4 ਹਫ਼ਤਿਆ ਂ ਤੋ ਂ ਘੱਟ ) ਅਤ ੇ ਪੁਰਾਣ ੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ( 12 ਹਫ਼ਤਿਆ ਂ ਤੋ ਂ ਵੱਧ )।
ਤੀਬਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦ ਾ ਹੈ, ਜਦਕ ਿ ਪੁਰਾਣ ੇ ਪੜਾਅ ਲਈ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਐਲਰਜ ੀ ਜਾ ਂ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਬਣਤਰ ਸੰਬੰਧ ੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੋਣ ਦ ੀ ਸੰਭਾਵਨ ਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ । ਠੀਕ ਇਲਾਜ, ਨੱਕ ਦ ੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤ ੇ ਟ੍ਰਿਗਰਾ ਂ ਤੋ ਂ ਬਚਾਅ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਨੂ ੰ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦ ੀ ਹੈ।
ਗ਼ਲਤਫਹਿਮ ੀ ਅਤ ੇ ਜਵਾਬ
ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂ ੰ ਸਿਰਫ ਼ ਜੁਕਾਮ ਸਮਝਦ ੇ ਹਨ ਜਾ ਂ ਜਦੋ ਂ ਜੁਕਾਮ ਵੱਧ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਤਾ ਂ ਇਸ ਨੂ ੰ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ । ਪਰ ਬਿਨਾ ਂ ਸਹ ੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤ ੇ ਡਾਕਟਰ ਦ ੀ ਮਦਦ ਦ ੇ ਖੁਦ ਨਿਦਾਨ ਅਤ ੇ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਚੇਨਈ ਦ ੇ ਐੱਸਆਰਐੱਮ ਗਲੋਬਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ. ਕੇ. ਪ੍ਰਿਆ ਨ ੇ ਇਨ੍ਹਾ ਂ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀਆ ਂ ਨੂ ੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਡ ੇ ਸਵਾਲਾ ਂ ਦ ੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦ ੀ ਹਨ,” ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਸਿਰਫ ਼ ਜੁਕਾਮ ਦ ਾ ਵਿਗੜ ਜਾਣ ਾ ਨਹੀ ਂ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਹਾਡ ੇ ਚਿਹਰ ੇ ਅਤ ੇ ਖੋਪੜ ੀ ਵਿੱਚ ਹਵ ਾ ਨਾਲ ਭਰੀਆ ਂ ਥਾਵਾ ਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜਿਸ਼ ਦ ਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ।”
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਲੱਛਣਾ ਂ ਬਾਰ ੇ ਦੱਸਦਿਆ ਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦ ੀ ਹੈ,” ਸਧਾਰਣ ਜੁਕਾਮ, ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਐਲਰਜੀ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਧੂੜ ਦ ੇ ਕਣ, ਨਾਲ ਹ ੀ ਨੱਕ ਦ ੇ ਪੋਲਿਪ ਜਾ ਂ ਟੇਢ ੀ ਨੱਕ ਦ ੀ ਹੱਡ ੀ ਵਰਗੀਆ ਂ ਬਣਤਰ ਸੰਬੰਧ ੀ ਰੁਕਾਵਟਾ ਂ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ ।”
” ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਨੂ ੰ ਸਧਾਰਣ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ ੇ ਲੱਛਣ ਦਸ ਦਿਨਾ ਂ ਤੋ ਂ ਵੱਧ ਸਮੇ ਂ ਤੱਕ ਬਣ ੇ ਰਹਿਣ, ਵਿਗੜ ਜਾਣ, ਜਾ ਂ ਚਿਹਰ ੇ ‘ ਤ ੇ ਸੋਜਿਸ਼, ਅੱਖਾ ਂ ਦ ੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲ ੇ ਲਾਲ ੀ ਅਤ ੇ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦ ੇ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਤਾ ਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ੀ ਮਦਦ ਦ ੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ ।”
ਉਹ ਅੱਗ ੇ ਦੱਸਦ ੀ ਹੈ,” ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲ ੇ ਜਾ ਂ ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲ ੇ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦ ੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਲਰਜ ੀ ਕੰਟ੍ਰੋਲ, ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤ ੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆ ਂ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰ ੀ ਦ ੀ ਵ ੀ ਲੋੜ ਪ ੈ ਸਕਦ ੀ ਹੈ । ਸਹ ੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤ ੇ ਸਮੇ ਂ ‘ ਤ ੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਨੂ ੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲ ੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨ ਾ ਪੂਰ ੀ ਤਰ੍ਹਾ ਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ।”
ਤੁਹਾਨੂ ੰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋ ਂ ਜਾਣ ਾ ਚਾਹੀਦ ਾ ਹੈ?
ਮੁੰਬਈ ਦ ੇ ਕੋਕਿਲਾਬੇਨ ਧੀਰੂਭਾਈ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਈਐੱਨਟ ੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋ ਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲ ੇ ਡਾ. ਰਾਹੁਲ ਮੋਦ ੀ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਵਾਇਰਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆ ਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲ ੂ ਇਲਾਜ ਅਤ ੇ ਬਿਨਾ ਂ ਪ੍ਰਿਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਵਾਲੀਆ ਂ ਦਵਾਈਆ ਂ ਕਾਫ਼ ੀ ਹ ੋ ਸਕਦੀਆ ਂ ਹਨ, ਪਰ ਜ ੇ ਲੱਛਣ ਪੰਜ ਤੋ ਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾ ਂ ਤੋ ਂ ਵੱਧ ਸਮੇ ਂ ਤੱਕ ਬਣ ੇ ਰਹਿਣ ਜਾ ਂ ਸੁਧਾਰ ਦ ੇ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰ ਾ ਆ ਜਾਣ, ਤਾ ਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ੀ ਲਾਜ਼ਮ ੀ ਹੈ ।”
” ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ, ਤੇਜ ਼ ਬੁਖਾਰ, ਅੱਖਾ ਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਜਾ ਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆ ਂ ਦ ਾ ਅਸਰ ਨ ਾ ਹੋਣ ਾ ਕਿਸ ੇ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦ ੇ ਲੱਛਣ ਹ ੋ ਸਕਦ ੇ ਹਨ । ਖਾਰ ੇ ਪਾਣ ੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾ ਂ ਦ ੀ ਸਫ਼ਾਈ, ਸਟੀਰੋਇਡ ਸਪਰ ੇ ਅਤ ੇ ਥੋੜ੍ਹ ੇ ਸਮੇ ਂ ਲਈ ਨੱਕ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦ ੀ ਦਵਾਈ ਦ ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਲਾਜ ਦ ੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸ ੇ ਹਨ ।”
ਉਹ ਅੱਗ ੇ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆ ਂ ਉਦੋ ਂ ਹ ੀ ਦੇਣੀਆ ਂ ਚਾਹੀਦੀਆ ਂ ਹਨ ਜਦੋ ਂ ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦ ਾ ਪੱਕ ਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕ ਿ ਇਨ੍ਹਾ ਂ ਦ ਾ ਬੇਲੋੜ ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥ ਾ ਨੂ ੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦ ਾ ਹੈ ।”
ਇਸ ਬਿਮਾਰ ੀ ਦ ਾ ਨਿਦਾਨ ਕਿਵੇ ਂ ਕੀਤ ਾ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ?
ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦ ਾ ਨਿਦਾਨ ਕਰਨ ਾ ਵ ੀ ਓਨਾ ਂ ਹ ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਡੋਂਬਿਵਲ ੀ ਦ ੇ ਅਰਿੰਦਮ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲ ੇ ਕੰਨ, ਨੱਕ ਅਤ ੇ ਗਲ ੇ ਦ ੇ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਸੰਜ ੈ ਪਾਟਿਲ ਨ ੇ ਬੀਬੀਸ ੀ ਮਰਾਠ ੀ ਨੂ ੰ ਇਸ ਨਿਦਾਨ ਬਾਰ ੇ ਜਾਣਕਾਰ ੀ ਦਿੱਤੀ।
ਉਹ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਐਂਡੋਸਕੋਪ ੀ ਅਤ ੇ ਸਿਟ ੀ ਸਕੈਨ ਨਿਦਾਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕ ਿ ਇਨ੍ਹਾ ਂ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਦ ਾ ਸਥਾਨ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ ਤ ੇ ਪਤ ਾ ਲੱਗਦ ਾ ਹੈ । ਜ ੇ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦ ਾ ਨ ਾ ਹੋਵ ੇ ਜਾ ਂ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾ ਂ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਸਰਜਰ ੀ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤ ੇ ਸਹ ੀ ਹੱਲ ਹੈ । ਸਹ ੀ ਸਮੇ ਂ ‘ ਤ ੇ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆ ਂ ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਦੀਆ ਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾ ਂ ਤੋ ਂ ਬਚਿਆ ਜ ਾ ਸਕਦ ਾ ਹੈ ।”
ਮੁੰਬਈ ਦ ੇ ਜਸਲੋਕ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤ ੇ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਈਐੱਨਟ ੀ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰਭਾਤ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਕਸਰ ਐਲਰਜ ੀ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੂਰ ੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕਿਸ ਖ਼ਾਸ ਤੱਤ ਨਾਲ ਐਲਰਜ ੀ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂ ੰ ਸਹ ੀ ਤਰੀਕ ੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਸਕਿਨ ਪ੍ਰਿਕ ਟੈਸਟ ਨੂ ੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ ਤ ੇ ਮਾਨਤ ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ‘ ਗੋਲਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ‘ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ।
ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲ ੇ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਨੂ ੰ ਅਣਡਿੱਠ ਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਰਫ ਼ ਨੱਕ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀ ਂ ਰਹਿੰਦਾ । ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਟਾਂਸਿਲ ਅਤ ੇ ਐਡਿਨੋਇਡਜ ਼ ਦ ਾ ਵੱਧਣਾ, ਬ੍ਰੋਂਕਾਈਟਿਸ ਜਾ ਂ ਅਸਥਮ ਾ ਵਰਗੀਆ ਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾ ਂ ਹ ੋ ਸਕਦੀਆ ਂ ਹਨ ।”
” ਇਸ ਲਈ ਸਮੇ ਂ ‘ ਤ ੇ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰ ੂ ਕਰਨ ਾ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ । ਦਵਾਈਆ ਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ ਤ ੇ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਨੂ ੰ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀਆ ਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ ੇ ਲੱਛਣ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦ ੇ ਹਨ, ਤਾ ਂ ਐੱਫਐੱਸਈਐੱਸ ਵਰਗੀਆ ਂ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾ ਂ ਕੁਦਰਤ ੀ ਸਾਈਨਸ ਰਸਤ ੇ ਨੂ ੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕ ੇ ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਦ ੀ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀਆ ਂ ਹਨ ।”
ਜ ੇ ਦਵਾਈਆ ਂ ਅਸਰ ਨ ਾ ਕਰਨ ਤਾ ਂ ਕ ੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਜਿਨ੍ਹਾ ਂ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਨੂ ੰ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰ ਾ ਆਰਾਮ ਨਹੀ ਂ ਮਿਲਦ ਾ ਜਾ ਂ ਜਿਨ੍ਹਾ ਂ ਨੂ ੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਹੁੰਦ ਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾ ਂ ਦ ੇ ਸਾਈਨਸ ਦ ੇ ਅੰਦਰੂਨ ੀ ਹਿੱਸਿਆ ਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਰੁਕਾਵਟਾ ਂ ਜਾ ਂ ਤੰਗ ਰਸਤ ੇ ਹੁੰਦ ੇ ਹਨ।
ਇਸ ਕਾਰਨ ਸੋਜਿਸ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦ ੀ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਸਾਈਨਸ ਦ ਾ ਰਿਸਾਅ ਠੀਕ ਤਰੀਕ ੇ ਨਾਲ ਨਹੀ ਂ ਹ ੋ ਸਕਦਾ । ਅਜਿਹ ੇ ਮਾਮਲਿਆ ਂ ਵਿੱਚ ਫੰਕਸ਼ਨਲ ਐਂਡੋਸਕੋਪਿਕ ਸਾਈਨਸ ਸਰਜਰ ੀ ( ਐੱਫਈਐੱਸਐੱਸ ) ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲ ੀ ਬਦਲ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਐਂਡੋਸਕੋਪ ਦ ੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ੀ ਸਾਈਨਸ ਰਸਤ ੇ ਨੂ ੰ ਸਾਫ ਼ ਕਰਨ ਅਤ ੇ ਚੌੜ ਾ ਕਰਨ ‘ ਤ ੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤ ਾ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵ ਾ ਦ ਾ ਸੰਚਾਰ ਹ ੋ ਸਕ ੇ ਅਤ ੇ ਰਿਸਾਵ ਦ ੀ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹ ੋ ਸਕੇ।
ਇਲਾਜ ਤੋ ਂ ਬਾਅਦ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਦ ੇ ਰੋਜ਼ਾਨ ਾ ਲੱਛਣਾ ਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ ੀ ਕਮ ੀ ਆਉਂਦ ੀ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦ ੇ ਦੁਬਾਰ ਾ ਹੋਣ ਦ ਾ ਖ਼ਤਰ ਾ ਘੱਟ ਹ ੋ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਡਾ. ਰਾਹੁਲ ਮੋਦ ੀ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਐੱਈਐੱਸਐੱਸ ਇੱਕ ਸਹ ੀ ਅਤ ੇ ਘੱਟ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਵਾਲ ੀ ਸਰਜਰ ੀ ਹ ੈ ਜ ੋ ਉਨ੍ਹਾ ਂ ਲੋਕਾ ਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲ ੀ ਹ ੈ ਜਿਨ੍ਹਾ ਂ ਨੂ ੰ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰ ਾ ਆਰਾਮ ਨਹੀ ਂ ਮਿਲਦ ਾ ਜਾ ਂ ਜਿਨ੍ਹਾ ਂ ਨੂ ੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦ ੀ ਹੈ ।”
” ਐਂਡੋਸਕੋਪ ਦ ੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕੀਤ ੀ ਜਾਂਦ ੀ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਸਾਈਨਸ ਤੋ ਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲ ੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਦ ੀ ਨਿਕਾਸ ੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦ ਾ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾ ਂ ਨੂ ੰ ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦ ਾ ਹੈ । ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਰਜਨਾ ਂ ਦੁਆਰ ਾ ਕੀਤ ੇ ਜਾਣ ‘ ਤ ੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆ ਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾ ਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆ ਂ ਹਨ ।”
ਉਹ ਅੱਗ ੇ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਮੁੰਬਈ ਵਰਗ ੇ ਸ਼ਹਿਰਾ ਂ ਵਿੱਚ ਹਵ ਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪੀਐੱਮ2.5 ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ, ਨਮੀ, ਏਸ ੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲ ੀ ਖੁਸ਼ਕ ੀ ਅਤ ੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਪਰਤ ਨੂ ੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦ ੇ ਹਨ ਅਤ ੇ ਸੋਜਿਸ਼ ਵਧ ਾ ਸਕਦ ੇ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦ ੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤ ੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਇਲਾਜ ਜਿੰਨ ੇ ਹ ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ ।”
ਤੁਸੀ ਂ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋ ਂ ਕਿਵੇ ਂ ਬਚ ਸਕਦ ੇ ਹੋ?
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਨੂ ੰ ਪੂਰ ੀ ਤਰ੍ਹਾ ਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀ ਂ ਜ ਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਦ ੇ ਖ਼ਤਰ ੇ ਨੂ ੰ ਕਾਫ਼ ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤ ਾ ਜ ਾ ਸਕਦ ਾ ਹੈ । ਸਭ ਤੋ ਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹ ੈ ਆਪਣ ੀ ਨੱਕ ਦ ੀ ਸਿਹਤ ਦ ਾ ਨਿਯਮਿਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ।
ਹਵ ਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਧੂੜ ਦ ੇ ਕਣ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਪਰਾਗ ਅਤ ੇ ਐਲਰਜ ੀ ਪੈਦ ਾ ਕਰਨ ਵਾਲ ੇ ਤੱਤ ਅਕਸਰ ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਅੰਦਰਲ ੀ ਪਰਤ ਨੂ ੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦ ੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਦ ੀ ਸਲਾਹ ਤੋ ਂ ਬਾਅਦ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਖਾਰ ੇ ਪਾਣ ੀ ਨਾਲ ਨੱਕ ਸਾਫ ਼ ਕਰਨ ਾ ਜਾ ਂ ਸਪਰ ੇ ਦ ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਾ ਫ਼ਾਇਦਾਮੰਦ ਹੁੰਦ ਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕ ਿ ਇਸ ਨਾਲ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹ ੀ ਧੂੜ, ਕਣ ਅਤ ੇ ਜੀਵਾਣ ੂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦ ੇ ਹਨ।
ਘਰ ਦ ੀ ਹਵ ਾ ਸਾਫ ਼ ਰੱਖਣਾ, ਏਸ ੀ ਫਿਲਟਰ ਸਮੇ ਂ ‘ ਤ ੇ ਬਦਲਣ ਾ ਅਤ ੇ ਨਮ ੀ ਨੂ ੰ 40-50 % ਦ ੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਾ ਸਾਈਨਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਉਂਦ ਾ ਹੈ।
ਐਲਰਜ ੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾ ਂ ਲਈ ਐਲਰਜ ੀ ਪੈਦ ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆ ਂ ਚੀਜ਼ਾ ਂ ਤੋ ਂ ਬਚਣ ਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ । ਪਰਾਗ, ਧੂੜ, ਪਾਲਤ ੂ ਜਾਨਵਰਾ ਂ ਦ ੇ ਵਾਲ ਜਾ ਂ ਫੰਗਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ਾ ਖ਼ਤਰ ਾ ਘੱਟ ਹ ੋ ਸਕਦ ਾ ਹੈ।
ਲੋੜੀਂਦ ਾ ਪਾਣ ੀ ਪੀਣ ਾ ਅਤ ੇ ਦਿਨ ਭਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣ ੀ ਦ ੀ ਕਮ ੀ ਨ ਾ ਹੋਣ ਦੇਣ ਾ ਬਲਗਮ ਨੂ ੰ ਪਤਲ ਾ ਰੱਖਦ ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਾਨ ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ । ਸਿਗਰਟ ਦ ਾ ਧੂੰਆ, ਵਾਹਨਾ ਂ ਦ ਾ ਧੂੰਆ ਅਤ ੇ ਰਸਾਇਣਕ ਧੂੰਏ ਸਾਈਨਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋ ਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੁੰਦ ੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾ ਂ ਤੋ ਂ ਬਚਣ ਾ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਦੌਰਾਨ ਸਾਵਧਾਨ ੀ ਵਰਤਣਾ, ਪੂਰ ੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣਾ, ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਾ ਅਤ ੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥ ਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਇਹ ਸਾਰ ੇ ਮਿਲ ਕ ੇ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਤੋ ਂ ਲੰਬ ੇ ਸਮੇ ਂ ਦ ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦ ੇ ਹਨ।
ਡਾ. ਦਿਵਿਆ ਪ੍ਰਭਾਤ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਤੇਜ ਼ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲ ੇ ਸਪਰ ੇ ਜਾ ਂ ਅਗਰਬੱਤ ੀ ਵਰਗੀਆ ਂ ਚੀਜ਼ਾ ਂ ਤੋ ਂ ਬਚਣ ਾ ਅਤ ੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਆਹਾਰ, ਨੀਂਦ ਦ ਾ ਨਿਯਮਿਤ ਚੱਕਰ, ਕਸਰਤ ਅਤ ੇ ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਰਗ ੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ੇ ਦੌਰਿਆ ਂ ਦ ੀ ਆਵਰਤ ੀ ਅਤ ੇ ਗੰਭੀਰਤ ਾ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦ ੀ ਹੈ ।”
ਡਾ. ਰਾਹੁਲ ਮੋਦ ੀ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਨੱਕ ਅਤ ੇ ਸਾਹ ਪ੍ਰਣਾਲ ੀ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ੀ ਨਮ ੀ ਰੱਖਣ ਾ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਤੋ ਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ । ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦ ੋ ਲੀਟਰ ਪਾਣ ੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਬਲਗਮ ਪਤਲ ਾ ਰਹਿੰਦ ਾ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਆਸਾਨ ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦ ਾ ਹੈ ।”
” ਖੁਸ਼ਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆ ਂ ਨੂ ੰ ਸੇਲਾਈਨ ਸਪਰ ੇ ਜਾ ਂ ਹਿਊਮਿਡੀਫਾਇਰ ਦ ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਾ ਚਾਹੀਦ ਾ ਹ ੈ ਅਤ ੇ ਧੂੰਏ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋ ਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਾ ਚਾਹੀਦ ਾ ਹੈ । ਸਾਈਨਸ ਦ ੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਏਸ ੀ ਫਿਲਟਰ ਨੂ ੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ ਤ ੇ ਸਾਫ ਼ ਕਰਨ ਾ ਵ ੀ ਲਾਜ਼ਮ ੀ ਹੈ ।”
ਉਹ ਅੱਗ ੇ ਕਹਿੰਦ ੇ ਹਨ,” ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ ਤ ੇ ਟਹਿਲਣਾ, ਸਬਜ਼ੀਆ ਂ ਅਤ ੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾ ਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਹਾਰ ਅਤ ੇ ਸਭ ਤੋ ਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੂਰ ੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਾ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥ ਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮ ੀ ਹੈ ।”
” ਸਫ਼ਾਈ ਦੀਆ ਂ ਆਦਤਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕ ੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਥ ਧੋਣਾ, ਵਾਇਰਸ ਅਤ ੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋ ਂ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆ ਂ ਹਨ ਅਤ ੇ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂ ੰ ਕੰਟ੍ਰੋਲ ਕਰਨ ਾ ਜ਼ਰੂਰ ੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕ ਿ ਬੇਕਾਬ ੂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜੀਵਨ-ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਫੰਗਲ ਸਾਈਨਸਾਈਟਿਸ ਦ ਾ ਖ਼ਤਰ ਾ ਵਧ ਾ ਸਕਦ ੀ ਹੈ ।”
ਜ ੇ ਤੁਸੀ ਂ ਆਪਣ ੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡ ਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਾ ਚਾਹੁੰਦ ੇ ਹੋ, ਆਪਣ ੇ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ੀ ਲਿਆਉਣ ਾ ਚਾਹੁੰਦ ੇ ਹ ੋ ਜਾ ਂ ਸਰੀਰਕ ਕਸਰਤ ਸ਼ੁਰ ੂ ਕਰਨ ਾ ਚਾਹੁੰਦ ੇ ਹੋ, ਤਾ ਂ ਡਾਕਟਰ ਅਤ ੇ ਯੋਗ ਗੁਰ ੂ ਦ ੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਬਿਹਤਰ ਇਹ ੀ ਹੋਵੇਗ ਾ ਕ ਿ ਤੁਸੀ ਂ ਆਪਣ ੇ ਸਰੀਰ ਅਤ ੇ ਲੱਛਣਾ ਂ ਦ ੀ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲੋ ਂ ਚੰਗ ੀ ਤਰ੍ਹਾ ਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤ ੇ ਉਨ੍ਹਾ ਂ ਦ ੀ ਸਲਾਹ ‘ ਤ ੇ ਹ ੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲ ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰੋ।
ਬੀਬੀਸ ੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋ ਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
source : BBC PUNJABI
