ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ

ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಲಭತೆಯ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥರೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಕಾನೂನಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. Just Rights for Children Alliance ಎಂಬ ಎನ್‌ಜಿಒ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ಸೂಚನೆ ಬಂದಿದೆ.

## ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2026ರಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ Surya Kant ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ Joymalya Bagchi ಹಾಗೂ V. Mohana ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು Just Rights for Children Alliance ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳು 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಎನ್‌ಜಿಒ ವಾದಿಸಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಾದಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ H. S. Phoolka ಅವರು, ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು, ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

## ಗಮನದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ವಿಧಿಗಳು

– **ಭಾರತೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆ, 1872ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 11**: 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
– **ಬಹುಮತ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾಯ್ದೆ, 1875ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3**: ಬಹುಮತ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ವರ್ಷ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
– **ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2021**: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ವೇದಿಕೆಗಳು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
– **ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10A**: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಇದು ಬದಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

## ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸೂಚನೆಗಳು

ಸೋಮವಾರ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ, ಸಂಬಂಧಿತ ಐಟಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

– ಒಪ್ಪಂದ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ವೇದಿಕೆಗಳು ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
– ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು 18 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಯೋಮಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.
– ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನಿಯಮಗಳೊಳಗಿನ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕಡ್ಡಾಯಗಳಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವುದು.

ಸರ್ಕಾರದ ಪರ ವಾದಿಸಿದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ Tushar Mehta ಅವರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಬಲ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ Surya Kant ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ Bagchi ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ.

## ಅರ್ಜಿದಾರರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಪಾಯಗಳು

ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಹಲವು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ:

– ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗ್ರೂಮಿಂಗ್, ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
– ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ವರ್ತನಾ ಪ್ರೊಫೈಲಿಂಗ್‌ನ ಸಾಧ್ಯತೆ.
– ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅನುಚಿತವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೇಮ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಇತರ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅಪಾಯ.

## ಹೋಲಿಕಾತ್ಮಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು

ಹಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳು ಬಳಸುವ 13 ವರ್ಷಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ指出ಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉದಯೋನ್ಮುಖ Digital Personal Data Protection (DPDP) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಆದರೆ DPDP ಕಾಯ್ದೆ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎನ್‌ಜಿಒಗಳು ವಾದಿಸಿವೆ.

## ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳು

– ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಸಂಗತತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು.
– ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸು ಪರಿಶೀಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬಹುದಾಗಿದೆ.
– ಇಂತಹ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಬಲ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸಬಹುದು.

## ವಿಸ್ತೃತ ಪರಿಣಾಮಗಳು

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ:

– ಒಪ್ಪಂದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಸಮರ್ಥತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಲಯಗಳಿಗೂ ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
– ಮಕ್ಕಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ DPDP ಕಾಯ್ದೆಯಂತಹ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಪ್ಪಂದಾತ್ಮಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಲ್ಲ.
– ತಮ್ಮ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳಾದ ಗೌಪ್ಯತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಕ್ರಮವು ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಠಿಣ ವಯೋಮಿತಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಬಹುದು.

—

This article is AI-generated content. Please verify the information independently before taking any action based on this article.